ACM publiceert waterstofnotitie over dilemma’s uitrol waterstofinfrastructuur
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceert de ‘discussienotitie’ Ontwikkeling waterstofinfrastructuur: snel, gericht en kostenefficiënt beginnen waarin zij een aantal dilemma’s bij de uitrol van de waterstofinfrastructuur signaleert. Begin oktober heeft de ACM hier met belanghebbenden uit de sector (producenten, verbruikers, netbeheerders, beleidsmakers) over gesproken tijdens een seminar, georganiseerd door de ACM. Hiermee wil de ACM bijdragen aan het vinden van een goede balans tussen publieke belangen duurzaamheid, leveringszekerheid en betaalbaarheid bij de uitrol van de waterstofinfrastructuur.
Het is de verwachting dat duurzaam geproduceerde waterstof een belangrijke rol gaat spelen in de energietransitie. Daarvoor moet een groene waterstofketen van productie, transport en toepassing worden opgestart. De Nederlandse overheid heeft HyNetwork Services (HNS) de opdracht gegeven om de komende jaren de waterstofinfrastructuur in Nederland aan te leggen. Vanaf 2031 zal de ACM als beoogd toezichthouder verantwoordelijk worden voor het vaststellen van de transporttarieven voor waterstof. Het uitgangspunt hierbij is dat de kosten van het netwerk – net als bij de transportkosten voor gas en elektriciteit – worden betaald door de gebruikers van het netwerk. Het is daarom belangrijk dat het waterstofnetwerk op een efficiënte manier wordt aangelegd. Vanuit deze toekomstige rol beschouwt de ACM de ontwikkeling van waterstofinfrastructuur.
De overheid heeft een uitrolplan voor waterstof gepubliceerd waarin op hoofdlijnen staat beschreven hoe de waterstofinfrastructuur in Nederland aangelegd moet worden. Dit uitrolplan heeft er – samen met het aanwijzen van HNS als netbeheerder – voor gezorgd dat het voor producenten en verbruikers duidelijker is waar en wanneer waterstofinfrastructuur beschikbaar komt waardoor zij concreter invulling kunnen geven aan hun waterstofplannen. Een belangrijk uitgangspunt van het uitrolplan is om bij de aanleg van het waterstofnetwerk zoveel mogelijk gebruik te maken van de bestaande infrastructuur voor aardgas. De ACM vindt dit een goed idee vanuit het oogpunt van betaalbaarheid.
Een aandachtspunt blijft echter dat nog niet goed te zeggen is waar, wanneer en hoeveel waterstoftransport nodig zal zijn. Deze onzekerheden over productie en consumptie van waterstof maken de ontwikkeling van waterstofinfrastructuur een complex coördinatievraagstuk. De ACM beschrijft in haar discussienotitie een aantal belangrijke dilemma’s bij dit vraagstuk. Zo moet er een keuze gemaakt worden tussen ‘geleidelijke uitleg infrastructuur vs. in één keer op maximale omvang’ en ‘organische groei vanuit clusters vs. snelle uitrol landelijke backbone’.
De dilemma’s werden bevestigd door de deelnemers van het seminar. Zij stelden daarbij ook de vraag of deze met het uitrolplan niet al grotendeels geadresseerd zijn. Zo ligt de principiële keuze voor ombouw van bestaande aardgasleidingen waar dat mogelijk is al vast. De ACM constateert dat het uitrolplan niets zegt over andere belangrijke ontwerpkeuzes die impact hebben op de tijdigheid en de kostenefficiëntie van de ontwikkeling van waterstofinfrastructuur. Bijvoorbeeld keuzes voor individuele trajecten zoals de omvang van (nieuwbouw) buisleidingen. Met deze discussienotitie wil de ACM hier aandacht voor vragen. De ACM heeft de discussienotitie zoals destijds verspreid onder deelnemers verrijkt met de opgedane inzichten uit het seminar.